Grenswaarden voor chemische stoffen
Tot nu toe werden er voor chemische stoffen MAC-waarden gesteld door de overheid; dit zijn blootstellingswaarden om een veilig gebruik van deze chemische stoffen in bedrijven mogelijk te maken. De verschillende lijsten met MAC-waarden omvatten samen zo'n 700 stoffen. Voor alle overige stoffen moesten door bedrijven een soortgelijke blootstellingswaarde worden gehanteerd, om een veilig gebruik van chemische stoffen mogelijk te maken.

De belangrijkste veranderingen
Werkgevers en werknemers zijn zelf verantwoordelijk voor het veilig werken met chemische stoffen. Het vaststellen van grenswaarden is hier onderdeel van. Private grenswaarden zijn het uitgangspunt voor het nieuwe stelsel.

MAC-waarden vervalt
De overheid stelt publieke grenswaarden vast voor een beperkt aantal chemische stoffen vast; de term MAC-waarden vervalt. Deze grenswaarden zijn opgenomen in bijlage XIII van de nieuwe Arbeidsomstandighedenregeling. Bijlage XIII A bevat grenswaarden voor ongeveer 120 stoffen (die geen kankerverwekkende stof zijn), bijlage XIII B bevat grenswaarden voor ongeveer 50 kankerverwekkende stoffen.

Bijlage XIII B bevat dezelfde kankerverwekkende stoffen waarvoor nu MAC-waarden gelden. Bijlage XIII A bevat in eerste instantie alle chemische stoffen met de Europese verplichting om nationale grenswaarden te stellen, aangevuld met chemische stoffen waarvoor een speciale aanleiding is om door de overheid een grenswaarde te laten stellen.

Gezondheidskundige waarde
De overheid stelt grenswaarden voor chemische stoffen in bijlage XIII A vast op het niveau van de gezondheidskundige waarde, zoals bijvoorbeeld geadviseerd door de Gezondheidsraad. Dit is een wijziging vergeleken met de vaststelling van MAC-waarden voor deze groep stoffen, waarvoor de SER per chemische stof adviseerde over een in alle bedrijven haalbare blootstellingswaarde; dit advies is in de meeste gevallen gevolgd bij het vaststellen van de MAC-waarden. De MAC-waarde kon dus hoger zijn dan de gezondheidskundige waarde. Bedrijven moesten extra beschermingsmaatregelen nemen als deze voor het bedrijf in kwestie haalbaar waren.

Drempelwaarde
De overheid stelt grenswaarden voor kankerverwekkende chemische stoffen in bijlage XIII B vast op het niveau van een drempelwaarde (als deze er is; dit is een gezondheidskundig veilige waarde die bijvoorbeeld door de Gezondheidsraad wordt vastgesteld), dan wel op het niveau van het resultaat van de haalbaarheidstoets die door de SER voor deze groep stoffen wordt uitgevoerd. Het streven is om alle grenswaarden voor kankerverwekkende stoffen waarvoor door bijvoorbeeld de Gezondheidsraad geen drempelwaarde kan worden vastgesteld, maximaal vast te stellen op het niveau van een extra kankerrisico van 1 op de miljoen werknemers. Het resultaat van de haalbaarheidstoets kan echter zijn dat (tijdelijk) een hogere grenswaarde voor een kankerverwekkende stof wordt vastgesteld. Bedrijven moeten extra beschermingsmaatregelen nemen als deze voor het bedrijf in kwestie haalbaar zijn. Deze hogere grenswaarden worden periodiek opnieuw door de SER bekeken met het doel de grenswaarde (op termijn) te kunnen verlagen naar het niveau van extra kankerrisico van 1 op de miljoen werknemers.

Leidraad
Voor de meeste chemische stoffen op de werkplek ontbreekt een door de overheid vastgestelde grenswaarde. Voor alle, dus ook deze, chemische stoffen geldt dat een veilig gebruik van deze stoffen in bedrijven mogelijk moet zijn. Om bedrijven hierbij te helpen worden onder leiding van de SER een leidraad ontwikkeld. Dit wordt een digitaal instrument dat de bedrijven begeleidt in de keuzes om te komen tot een veilig gebruik van alle chemische stoffen, in de specifieke bedrijfssituaties.

Instrumenten
Er zijn meer instrumenten ontwikkeld die het bedrijven makkelijker maakt om veilig met chemische stoffen te werken, zie hiervoor de website van het programma Versterking Arbobeleid Stoffen: vast.szw.nl