Wat moet je doen bij een kneuzing?

Een kneuzing is een veelvoorkomend letsel bij ongelukken thuis, tijdens het sporten en op het werk. Vaak ontstaat direct pijn en zwelling, maar hoe herken je een kneuzing precies? En wat moet je doen om het herstel te bevorderen? In dit blog lees je wat een kneuzing is, hoe deze ontstaat en welke eerste hulp nodig is.

Wat is een kneuzing?

Bij een kneuzing raakt het weefsel onder de huid beschadigd. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij spieren, bloedvaatjes en bindweefsel. Wanneer kleine bloedvaatjes scheuren, ontstaat een bloeding onder de huid. Hierdoor verschijnt vaak een blauwe plek, die tijdens het herstel van kleur verandert. Daarnaast veroorzaakt de beschadiging meestal pijn, zwelling en gevoeligheid bij aanraking. De huid blijft bij een kneuzing doorgaans intact. Hoeveel klachten je ervaart, hangt af van de ernst van de beschadiging.

Hoe ontstaat een kneuzing?

Een kneuzing ontstaat door een harde klap, stoot of druk op het lichaam. Dit gebeurt bijvoorbeeld tijdens het sporten, wanneer je valt of tegen iemand botst. Ook in het dagelijks leven loop je gemakkelijk een kneuzing op. Denk aan het stoten tegen een hard voorwerp of iets zwaars dat op je lichaam valt. Hoe harder de klap, hoe groter de kans op een ernstige kneuzing. Vooral bij een flinke impact ontstaat vaak meer pijn en zwelling.

Wat moet je doen bij een kneuzing?

Bij een kneuzing is het belangrijk om de pijn te verminderen en het getroffen lichaamsdeel rust te geven. Volgens de Nederlandse Richtlijnen Eerste Hulp kan koelen helpen tegen de pijn. Beweeg het lichaamsdeel daarnaast alleen binnen de pijngrens. Pak het als volgt aan:

1. Laat de persoon stoppen met de activiteit die de pijn veroorzaakt.
2. Wikkel een coldpack in een dunne doek om de huid te beschermen.
3. Koel de pijnlijke plek 10 tot 20 minuten.
4. Laat de persoon het getroffen lichaamsdeel tijdens het koelen indien mogelijk omhooghouden.
5. Stop met koelen wanneer de pijn toeneemt.
6. Herhaal het koelen zo nodig vier tot vijf keer gedurende de eerste 24 uur na het letsel.
7. Adviseer de persoon om daarna rustig te blijven bewegen binnen de pijngrens.

Een steunverband kan extra ondersteuning geven als de persoon dit prettig vindt. Verwijder het verband bij toenemende pijn of wanneer vingers of tenen blauw of bleek verkleuren. Bij pijn mag een volwassene zo nodig paracetamol gebruiken volgens de bijsluiter.

Dit moet je niet doen bij een kneuzing

Bij een kneuzing is het belangrijk om verdere pijn en beschadiging te voorkomen. Bepaalde handelingen verergeren de klachten. Vermijd daarom de volgende fouten:

• Doorgaan met activiteiten die pijn veroorzaken.
• Het gekneusde lichaamsdeel forceren.
• Een coldpack rechtstreeks op de huid leggen.
• Langer dan 20 minuten achter elkaar koelen.
• Blijven koelen wanneer de pijn toeneemt.
• Een te strak steunverband aanleggen.

Door deze fouten te vermijden, voorkom je extra belasting van het gekneusde lichaamsdeel.

Wat is het verschil tussen een kneuzing en een breuk?

Bij een kneuzing raakt het zachte weefsel beschadigd, terwijl bij een botbreuk het bot breekt. Toch lijken de klachten vaak sterk op elkaar. Beide letsels veroorzaken namelijk pijn, zwelling en soms een blauwe plek. Hierdoor is het verschil niet altijd direct zichtbaar. Een afwijkende stand of ernstig functieverlies kan wijzen op een botbreuk. Ook zonder deze verschijnselen blijft een breuk mogelijk. Neem daarom contact op met de huisarts wanneer je een botbreuk vermoedt.

Wanneer moet je met een kneuzing naar de huisarts?

Een lichte kneuzing herstelt meestal vanzelf. Toch vragen sommige klachten om medische beoordeling. Neem contact op met de huisarts of huisartsenpost in de volgende situaties:

• De pijn wordt steeds erger.
• De pijn of zwelling neemt na vier tot vijf dagen niet af.
• Iemand met enkelletsel kan geen vier stappen zonder hulp lopen.
• Er is sprake van volledig functieverlies van een arm of been.
• Je vermoedt een botbreuk

Leer eerste hulp verlenen bij kneuzingen

Wanneer iemand een kneuzing oploopt, helpt de juiste eerste hulp om pijn te verminderen. Tijdens een EHBO-cursus van AREHBO leer je hoe je verschillende soorten letsel herkent en behandelt. Zo weet je hoe je moet handelen bij een ongeval.