Hoe moet je reanimeren?

Bij een hartstilstand telt elke seconde. Iemand die niet meer ademt en buiten bewustzijn is, heeft direct hulp nodig. Door snel te starten met reanimeren vergroot je de overlevingskans aanzienlijk. In dit blog lees je wat reanimeren is, wanneer je het toepast en hoe je het correct uitvoert.

Wat is reanimatie?

Reanimeren is het handmatig ondersteunen van de bloedsomloop en ademhaling bij een persoon met een hartstilstand. Door borstcompressies en beademing zorg je ervoor dat zuurstofrijk bloed naar de hersenen en vitale organen blijft stromen. Dit is cruciaal om ernstige schade of overlijden te voorkomen totdat professionele hulpverleners het overnemen.

Wanneer moet je beginnen met reanimeren?

Je start met reanimeren wanneer iemand:

• Bewusteloos is en niet reageert op aanspreken of schudden
• Niet normaal ademt (geen ademhaling of alleen happen naar lucht of onregelmatige ademhaling)

Twijfel je over de ademhaling? Ga dan altijd uit van het ergste scenario, bel 112 en start direct met reanimeren.

Hoe moet je reanimeren? (stappenplan)

Een snelle en juiste uitvoering van reanimatie kan levens redden. Volg deze stappen:

1. Zorg voor een veilige omgeving
   Controleer eerst of de situatie veilig is voor jezelf, het slachtoffer en omstanders.
   
2. Controleer het bewustzijn
   Spreek het slachtoffer luid aan en schud voorzichtig aan de schouders. Is het slachtoffer bewusteloos, handel dan direct.
   
3. Bel direct 112
   Bel 112 of laat iemand anders bellen. Zet de telefoon op luidspreker en volg de instructies van de meldkamer. Laat indien mogelijk direct een AED halen.
   
4. Controleer de ademhaling
   Kantel het hoofd iets naar achteren en controleer maximaal 10 seconden of het slachtoffer normaal ademt: kijk, luister en voel.
   
5. Start borstcompressies
   – Plaats de hiel van je hand in het midden van de borstkas
   – Leg je andere hand erop en haak je vingers in elkaar
   – Houd je armen gestrekt en je schouders recht boven je handen
   – Druk het borstbeen 5 tot 6 cm in
   – Doe dit met een tempo van 100 tot 120 compressies per minuut
   
6. Geef 2 beademingen
   – Kantel het hoofd naar achteren (kinlift) en knijp de neus dicht
   – Sluit je mond over die van het slachtoffer
   – Geef 2 rustige beademingen van ongeveer 1 seconde
   – Controleer of de borstkas omhoogkomt
   
7. Blijf reanimeren
   Blijf deze cyclus herhalen: 30 borstcompressies en 2 beademingen (30:2). Onderbreek de borstcompressies zo min mogelijk.

Reanimatie met een AED

Is er een AED (Automatische Externe Defibrillator) aanwezig? Gebruik deze dan zo snel mogelijk.

• Zet de AED aan en volg de gesproken instructies
• Ontbloot de borstkas en bevestig de elektroden
• Zorg dat niemand het slachtoffer aanraakt tijdens de analyse
• Dien een schok toe als de AED dit aangeeft

Ga na de schok direct door met reanimeren.

Lees ook ons uitgebreide artikel: Hoe werkt een AED?

Wanneer stop je met reanimeren?

Stop alleen met reanimeren wanneer:

• Professionele hulpverleners het overnemen
• Het slachtoffer weer normaal begint te ademen
• Je fysiek niet meer in staat bent om door te gaan

Waar moet je op letten tijdens het reanimeren?

Tijdens en voorafgaand aan het reanimeren is het belangrijk om rekening te houden met de volgende punten:

Veiligheid: Zorg dat de situatie veilig is voor jezelf, het slachtoffer en omstanders.

Beperk onderbrekingen: Onderbreek borstcompressies zo min mogelijk, omdat dit direct invloed heeft op de overlevingskans.

Fysieke vermoeidheid: Reanimeren is fysiek zwaar. Wissel daarom, als er meerdere hulpverleners aanwezig zijn, elke twee minuten af om de kwaliteit van de compressies hoog te houden.

Twijfel = reanimeren: Twijfel je over de situatie of de ademhaling? Start dan altijd met reanimeren. Niets doen is geen optie.

Gebruik van een AED: Zodra er een AED beschikbaar is, gebruik je deze direct. De AED begeleidt je stap voor stap en vergroot de kans op overleving aanzienlijk.

Weet wat je moet doen in een noodsituatie

Wil je met vertrouwen kunnen handelen bij een hartstilstand? Tijdens een reanimatie- en AED-cursus van AREHBO leer je precies hoe je moet reanimeren en hoe je een AED veilig en effectief gebruikt. Je oefent met realistische scenario’s en krijgt directe feedback van ervaren instructeurs, zodat je in een echte noodsituatie snel en doeltreffend kunt handelen.

Schrijf je in voor een reanimatie- en AED-cursus en vergroot je vaardigheden in levensreddend handelen.

Veelgestelde vragen over reanimeren

Wat als ik per ongeluk een rib breek tijdens de borstcompressies?

Maak je geen zorgen, dit komt vaker voor. Om effectief te reanimeren, moet je het borstbeen 5 tot 6 centimeter diep indrukken. Hierbij kan een rib kraken of breken. Hoewel dit naar klinkt, is het niet levensbedreigend, terwijl een hartstilstand dat wel is. Een gebroken rib geneest wel weer; focus je dus altijd op het blijven geven van goede compressies.

Moet ik altijd mond-op-mondbeademing geven?

Nee, als je dit niet kunt of wilt, geef je alleen borstcompressies. Hoewel de combinatie van 30 compressies en 2 beademingen de voorkeur heeft, is “Hands-Only” reanimatie (alleen drukken) veel beter dan niets doen. Het belangrijkste is dat het bloed blijft stromen. Durf je niet te beademen vanwege hygiëne of een andere reden? Blijf dan continu compressies geven in een tempo van 100 tot 120 keer per minuut.

Hoe herken ik ‘happen naar lucht’ (gaspen)?

Happen naar lucht ziet eruit als een onregelmatige, happende ademhaling, vergelijkbaar met een vis op het droge. Dit wordt ook wel de ‘agonale ademhaling’ genoemd. Let op: dit is geen normale ademhaling, maar een reflex bij een hartstilstand. Als iemand zo ademt, moet je direct beginnen met reanimeren.

Wat als ik twijfel of iemand een hartstilstand heeft?

Bij twijfel: altijd reanimeren. Het is schadelijker om niets te doen bij een hartstilstand dan om te reanimeren bij iemand wiens hart nog klopt. Als iemand toch geen hartstilstand heeft, zal diegene waarschijnlijk reageren op de pijn van de compressies (door te bewegen of af te weren). Stop in dat geval direct.

Hoe lang houd ik het reanimeren vol?

Reanimeren is fysiek erg zwaar, maar stop pas als de hulpdiensten het overnemen. Als er omstanders zijn, wissel dan elke twee minuten af, ook als je denkt dat je nog wel even door kunt. Door op tijd te wisselen, blijft de kwaliteit en de diepte van de borstcompressies optimaal.

Kan ik aansprakelijk worden gesteld als de reanimatie niet lukt?

Nee, in Nederland ben je als burgerhulpverlener beschermd door de wet. Zolang je naar beste eer en geweten handelt om iemands leven te redden, kun je niet juridisch vervolgd worden voor eventueel letsel (zoals die gebroken rib) of wanneer het slachtoffer het helaas niet overleeft. Niets doen is de enige fout die je kunt maken.